Laatst bijgewerkt: 25 oktober 2026
Over schrikkeljaren doen veel verhalen de ronde. Sommige zijn bijna waar, andere helemaal niet. Hier staan er acht, met wat er wel klopt.
1. Ieder jaar dat deelbaar is door 4 is een schrikkeljaar
De werkelijkheid: Bijna. Eeuwjaren vallen af, tenzij ze ook deelbaar zijn door 400. Daarom was 2000 wel een schrikkeljaar, maar waren 1700, 1800 en 1900 dat niet, en wordt ook 2100 het niet.
De uitzondering bestaat omdat vier keer een tropisch jaar van 365,2422 dagen net iets minder is dan 1461 dagen. Zonder de eeuwregel zou de kalender in 400 jaar drie dagen te ver doorlopen.
2. Een schrikkeljaar komt precies iedere vier jaar
De werkelijkheid: Meestal wel, maar rond eeuwjaren kan er acht jaar tussen zitten. Van 2096 springt de kalender naar 2104, omdat 2100 geen schrikkeljaar is.
Dat gebeurt maar eens per eeuw, en pas weer in 2200 en 2300 (2400 is wel weer een schrikkeljaar).
3. Een schrikkeljaar heeft 365 dagen plus een paar uur
De werkelijkheid: De kalender telt in een schrikkeljaar precies 366 hele dagen. Die extra uren horen bij het astronomische jaar, niet bij de kalender: een tropisch jaar duurt ruim 365 dagen en bijna zes uur, en juist daarom heeft de kalender af en toe een extra dag nodig.
4. 29 februari is bedacht door paus Gregorius XIII
De werkelijkheid: De Romeinen gebruikten onder Julius Caesar al een schrikkeldag. De gregoriaanse hervorming van 1582 maakte de regel later nauwkeuriger door eeuwjaren die niet deelbaar zijn door 400 over te slaan.
Meer over dit verhaal staat in het artikel over de gregoriaanse kalender.
5. Februari kreeg een dag minder omdat keizer Augustus jaloers was
De werkelijkheid: Dit verhaal wordt veel verteld, maar er is geen stevig historisch bewijs voor. De ongelijke maandlengtes zijn ontstaan door opeenvolgende Romeinse kalenderhervormingen.
6. Mensen van 29 februari zijn maar eens per vier jaar jarig
De werkelijkheid: Hun geboortedatum verschijnt maar eens per vier jaar op de kalender, maar ze worden natuurlijk ieder jaar een jaar ouder. In gewone jaren vieren de meeste mensen op 28 februari of 1 maart.
Of je officieel op 28 februari of 1 maart jarig bent, verschilt per land en soms per regeling.
7. Schrikkelseconden werken volgens dezelfde regel
De werkelijkheid: Nee. Schrikkelseconden worden op basis van metingen van de aardrotatie aangekondigd en volgen geen vast patroon. Sinds 1972 zijn er 27 toegevoegd, de laatste eind 2016.
In 2022 is besloten dat het gebruik uiterlijk in 2035 moet stoppen.
8. De gregoriaanse kalender is volmaakt nauwkeurig
De werkelijkheid: Hij is heel precies, maar nog steeds ongeveer 26 seconden per jaar te lang ten opzichte van het tropische jaar. Dat loopt in ruim drieduizend jaar op tot één dag.
Voor ons dagelijks leven maakt dat geen verschil. Of de kalender later nog bijgesteld moet worden, is een vraag voor over duizenden jaren.
Meer weten? Lees het artikel over hoe onze kalender ontstond of bekijk de vijftien kalenderfeiten.
